Helikopterli şap, mevcut beton zeminin üzerine dökülen ve helikopter perdah makineleriyle sıkıştırılıp düzeltilen bir kaplama katmanıdır. Taşıyıcı görevi yoktur; altındaki beton taşır. İşlevi kotu düzeltmek, yüzeyi yenilemek ve aşınmaya dayanıklı sıkı bir üst tabaka oluşturmaktır.
Ne zaman şap, ne zaman yeni beton?
Ayrım basittir: sorun yüzeyde ise şap, taşıyıcı katmanda ise yeni beton. Zeminde kot farkı, dalgalanma, yüzey aşınması veya eski kaplama kalıntısı varsa ama alttaki beton sağlamsa, şap doğru ve ekonomik çözümdür. Buna karşılık zemin çöküyorsa, derin ve hareketli çatlakları varsa, alttan nem alıyorsa şap dökmek sorunu bir süre örter ve geri getirir. Bu durumda saha betonu yenilenmelidir.
Kalınlık ve aderans
Uygulama kalınlığı genellikle 4–8 cm arasındadır. Bu kalınlık keyfi değildir: çok ince dökülen şap altındaki betonun hareketini takip edemez ve kalkar. Kritik nokta aderanstır — yeni katmanın eskiye tutunması. Mevcut yüzey freze veya kaba silimle açılır, tozdan arındırılır, ardından aderans köprüsü (çimento esaslı aderans harcı veya epoksi primer) uygulanır ve şap bu katman ıslakken dökülür. Aderans köprüsü atlanan şap, birkaç ay içinde tok sesle boşluk verir ve plakalar halinde ayrılır. Sahada en sık gördüğümüz hata budur.
Döküm ve perdah
Şap lazerli mastarla serilir; kot ve düzlem sürekli kontrol edilir. Priz aldıktan sonra çift diskli helikopter makineleriyle perdah başlar. Perdah, yüzeydeki ince malzemeyi sıkıştırarak yoğun ve aşınmaya dayanıklı bir tabaka oluşturur. İstenirse bu aşamada kuvars veya korund esaslı yüzey sertleştirici serpilerek yaş yüzeye işlenir; forklift trafiği yoğun sahalarda bu katman ömrü belirgin biçimde uzatır.
Derz ve kür
Şap da çeker, dolayısıyla derz gerekir. Alttaki betonun mevcut derzleri şap yüzeyine birebir taşınmalıdır; taşınmazsa alttaki derz hareketi şapta kendi çatlağını açar. Kür, saha betonundaki gibi ilk günlerde nemin korunmasıyla yapılır.
Kullanım ve teslim
Yaya trafiği genellikle 2–3 gün sonra, forklift ve araç trafiği 7 günden sonra alınır. Bu süreler hava sıcaklığına ve karışıma göre değişir; erken yüklenen şapta iz ve kılcal çatlak kalıcı olur.
Şap mı, saha betonu mu, parlatma mı?
| Zemindeki durum | Doğru çözüm |
|---|---|
| Beton sağlam, yüzey yıpranmış ve tozuyor; kot sorunu yok | Silim ve parlatma |
| Beton sağlam ama kot farkı, dalgalanma ya da kalın kaplama kalıntısı var | Helikopterli şap |
| Zemin çökmüş, hareketli çatlaklar var, alttan nem alıyor | Yeni saha betonu |
Kararı keşifte zemine bakarak veriyoruz. Mevcut beton sağlamsa kırıp yeniden dökmek gereksiz maliyet ve süre demektir. Ayrıntı: Saha betonu mu, helikopterli şap mı?
Uygulama sırasında tesis
Şap, işletmesi süren bir tesiste de bölüm bölüm uygulanabilir. Alan ayrılır, yüzey açma sırasında toz kontrollü çalışılır ve dökülen bölüm trafiğe kapatılır. Teslim süresi kür ve yük durumuna bağlı olduğu için iş programı tesisin sevkiyat düzenine göre çıkarılır.
Fiyatı belirleyen etkenler
- Şap kalınlığı ve düzeltilecek kot farkı
- Mevcut yüzeyin açılması: freze, kaba silim, eski kaplamanın sökülmesi
- Aderans köprüsünün tipi
- Yüzey sertleştirici kullanılıp kullanılmayacağı
- Bölüm bölüm çalışma ihtiyacı
İlgili yazılar: Beton kot düşürme · Beton zemin tamiri nasıl yapılır?