Saha betonu dökümü, sahadaki en yoğun gündür: mikserler sırayla gelir, beton yerleştirilir, düzlenir ve perdah ekibi doğru anı bekler. Ama işin sonucunu belirleyen kararların çoğu bu günden önce alınır, bir kısmı da sonraki birkaç günde tamamlanır. Aşağıda adımları uygulama sırasıyla anlattık.
Döküm öncesi
Alt yapı: Betonun altındaki dolgu katman katman serilip sıkıştırılmış olmalıdır. Beton, altındaki zeminden daha iyi davranmaz; yumuşak bir dolgu üzerindeki saha betonu zamanla oturur ve çatlar. Gerekiyorsa üzerine grobeton ya da naylon ayırıcı serilir.
Kot: Bitmiş zemin kotu ve varsa eğim, lazer nivo ile belirlenir. Kalıplar ve döküm sınırları bu kotlara göre kurulur. Kot doğru alınmazsa hem düzlük bozulur hem de sipariş edilen beton miktarı tutmaz.
Donatı: Çelik hasır ya da çelik lif projeye göre seçilir. Hasır, betonun içinde doğru yükseklikte kalacak şekilde mesnetlerle yükseltilir; zemine yatırılmış hasır, görevini yapamaz. Bindirme payları kontrol edilir.
Miktar ve sipariş: Alan, kalınlık ve fire payı ile beton miktarı hesaplanır. Bunu saha betonu hesaplayıcımızla yapabilir, ayrıntısını saha betonu hesaplama yazımızda okuyabilirsiniz. Mikserlerin geliş aralığı, beton santraliyle önceden konuşulur.
Döküm günü
Yerleştirme: Beton pompa ya da doğrudan mikser oluğuyla yerleştirilir. Mikserler arasında uzun bekleme olursa önce dökülen beton priz almaya başlar ve iki döküm arasında soğuk derz oluşur. Bu yüzden döküm, beton akışını kesmeden bitirilecek büyüklükteki bölümlere ayrılır.
Sıkıştırma ve düzleme: Beton vibratörle sıkıştırılır, ardından lazerli şap makinesi ya da mastarla kotuna getirilir. Bu aşamada yüzeye su eklemek, işi kolaylaştırsa da yüzeyi zayıflatır ve sonradan tozumaya yol açar.
Perdah: Beton üzerinde yürünebilecek kadar sertleşince helikopter perdah makineleri devreye girer. İstenirse bu sırada yüzey sertleştirici serpilir ve perdahla yüzeye işlenir. Perdah zamanlaması havaya bağlıdır; sıcak ve rüzgârlı havada pencere kısalır, ekip ve makine sayısı buna göre planlanır.
Döküm sonrası
Derz kesimi: Beton büzülürken çatlar; derz kesimi bu çatlağın nereden geçeceğini önceden belirler. Kesim, beton kesici bıçağın kenarları koparmadığı ama betonun da henüz çatlamadığı aralıkta yapılır. Bu genellikle dökümden sonraki ilk gündür. Ayrıntısı derz kesimi yazımızda.
Kür: Betonun ilk günlerde suyunu hızla kaybetmemesi gerekir. Kür maddesi püskürtülür ya da yüzey örtülerek nemli tutulur. Kürü ihmal edilen yüzeyde kılcal çatlak ve tozuma görülür. Kaç gün sürdüğünü saha betonu kaç gün sulanır yazımızda anlattık.
Trafiğe açma: Yaya trafiği birkaç gün içinde mümkün olsa da araç ve forklift için beton yeterli dayanıma ulaşmalıdır.
Sık sorulan sorular
Saha betonu yağmurda dökülür mü?
Kapalı alanda sorun olmaz. Açık sahada yağmur, taze betonun yüzeyindeki çimentoyu yıkar ve yüzeyi zayıflatır; hafif yağmurda yüzey örtülerek korunabilir, kuvvetli yağmurda döküm ertelenir.
Bir günde ne kadar alan dökülebilir?
Beton akışının hızına, ekip ve perdah makinesi sayısına, havaya bağlıdır. Büyük alanlar, her biri aynı gün içinde perdahı bitirilecek bölümlere ayrılarak dökülür.
