Kamu ihaleli işlerde ve büyük projelerde saha betonu, birim fiyat tariflerindeki pozlarla ölçülür ve ödenir. Özel projelerde de aynı mantık kullanılır: iş, ayrı ayrı ölçülebilen kalemlere bölünür. Bu yazıda bir saha betonu işinin hangi kalemlerden oluştuğunu ve her birinin nasıl ölçüldüğünü anlattık. Güncel resmî poz numaraları ve tarifleri her yıl ilgili bakanlığın yayımladığı birim fiyat listesinden kontrol edilmelidir; burada numara vermiyoruz.
Neden kalem kalem ayrılır?
"Saha betonu, metrekaresi şu kadar" şeklindeki tek kalemli teklif, neyin dahil olduğunu belirsiz bırakır. Biri hasırı dahil eder, öteki etmez; biri derz dolgusunu yapar, öteki yalnızca keser. Kalemler ayrıldığında hem teklifler karşılaştırılabilir hem de iş sırasında yapılan değişiklikler hakedişe doğru yansır.
Tipik iş kalemleri
| Kalem | Ölçü birimi | Not |
|---|---|---|
| Dolgu ve sıkıştırma | m³ | Ayrı bir yüklenici yapıyorsa kapsam dışı yazılır |
| Grobeton / ayırıcı naylon | m³ / m² | Projede varsa |
| Hazır beton | m³ | Sınıfı ve kıvamı yazılır |
| Beton dökümü ve yerleştirme | m³ ya da m² | Pompa ayrı kalem olabilir |
| Çelik hasır / donatı | kg ya da ton | Tipi (Q188, Q257…) yazılır |
| Kenar kalıbı | m ya da m² | Döküm sınırlarında |
| Helikopterli perdah | m² | Yüzey işlemi |
| Yüzey sertleştirici | m² (kg/m² yazılır) | Türü ve miktarı belirtilir |
| Derz kesimi | m | Derinliği yazılır |
| Derz dolgusu | m | Malzeme türü yazılır |
| Kür | m² | Yöntemi belirtilir |
Metrajı doğru çıkarmak
Beton hacmi, alan ile ortalama kalınlığın çarpımıdır; ancak sahaya sipariş edilen miktar, altlığın düzgünlüğüne bağlı bir fire payı içerir. Hakedişte ise genellikle projedeki net hacim ölçülür; firenin kimin riskinde olduğu sözleşmede yazılmalıdır. Hasır miktarı, levhaların bindirme payı hesaba katılarak çıkarılır. Bu miktarları kabaca görmek için saha betonu hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz; hesap yöntemi saha betonu hesaplama yazımızda.
Sık atlanan kalemler
- Pompa ve mikser bekleme süreleri
- Kolon dipleri, rampa başları ve gider çevresindeki el işçiliği
- Derz dolgusu (yalnızca kesim yazılıp dolgu unutulur)
- Kış koşullarında koruma ve ısıtma
- Gece ya da hafta sonu döküm
Şartname ile birlikte okuyun
Kalemler, teknik şartnamede yazılan gereksinimlerle birlikte anlam kazanır: beton sınıfı, düzlük toleransı, sertleştirici miktarı, derz aralığı ve derinliği. Şartnamede neler bulunması gerektiğini saha betonu teknik şartnamesi yazımızda anlattık. Maliyetin bu kalemlere nasıl dağıldığı için saha betonu maliyeti yazımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hakedişte beton hacmi nasıl ölçülür?
Genellikle projedeki ölçülere göre net hacim hesaplanır. Fazla dökülen beton (fire) sözleşmede ayrıca tanımlanmadıysa çoğu zaman hakedişe girmez.
Teklifte "anahtar teslim" yazması yeterli mi?
Değildir. Anahtar teslim kapsamının hangi kalemleri içerdiği tek tek yazılmazsa, iş sırasında "dahil mi, değil mi" tartışması çıkar.
