Bir saha betonu, döküldükten sonra kolay kolay düzeltilemez; ancak silinir, onarılır ya da kırılıp yeniden dökülür. Bu yüzden hataları önceden bilmek, sonradan onarmaktan her zaman ucuzdur. Aşağıdaki dokuz hata, sahada en sık karşılaştıklarımızdır.
1. Dolgunun yeterince sıkıştırılmaması
Betonun altındaki dolgu katman katman sıkıştırılmazsa, yük altında oturur. Sonuç, birkaç ay içinde ortaya çıkan çökme, derz kenarlarında kot farkı ve çatlaklardır. Beton, altındaki zeminden daha iyi davranmaz.
2. Hasırın betonun dibinde kalması
Çelik hasır doğrudan zemine serilip üzerine beton dökülürse, hasır betonun en altında kalır ve görevini yapamaz. Hasır mesnetlerle doğru yüksekliğe kaldırılmalı, döküm sırasında da üzerine basılarak ezilmemelidir.
3. Sahada betona su eklemek
Beton kıvamı sertse işi kolaylaştırmak için mikserde ya da sahada su eklenir. Bu, betonun dayanımını düşürür ve yüzeyde zayıf, tozuyan bir tabaka oluşturur. Kıvam gerekiyorsa sipariş aşamasında katkıyla ayarlanmalıdır.
4. Mikserler arası uzun bekleme
Beton akışı kesilirse önce dökülen bölüm priz almaya başlar ve yenisiyle tam kaynaşmaz. Bu birleşim yerleri hem zayıf hem de görünür olur. Döküm bölümleri, beton akışının kesilmeyeceği büyüklükte planlanmalıdır.
5. Perdaha erken ya da geç girmek
Erken giren perdah makinesi yüzeye su çeker ve yüzeyi bozar; geç kalınan perdah ise yüzeyi kapatamaz. Perdah penceresini hava belirler; sıcak ve rüzgârlı günlerde bu pencere çok kısalır.
6. Derz kesiminde gecikme
Beton çatlayacağı yeri kendi seçmeden önce derz kesilmelidir. Bir gece fazla beklemek, derz dışında rastgele çatlaklar demektir. Zamanlamanın ayrıntısı derz kesimi yazımızda.
7. Derzleri yanlış yere koymak
Derz aralığı çok geniş tutulursa paneller arasında çatlak çıkar. Kolon çevrelerinde, girintili köşelerde ve döküm sınırlarında derz düzeni kurulmazsa, çatlak bu kör noktalardan başlar.
8. Kürü atlamak
Dökümden sonraki ilk günlerde suyunu hızla kaybeden beton yüzeyi kılcal çatlar ve tozur. Kür maddesi ya da örtüyle nemli tutma, maliyeti en düşük ama etkisi en yüksek adımdır. Ayrıntısı kaç gün sulanır yazımızda.
9. Trafiğe erken açmak
Takvim sıkışınca forkliftler erken içeri alınır. Yeterli dayanıma ulaşmamış yüzey, ilk haftalarda derz kenarlarından kırılmaya başlar ve aşınma izleri kalıcı olur.
Hataların ortak noktası
Bu hataların hemen hepsi, zamandan kazanmak için yapılır. Oysa sonradan yapılan onarım, kaybedilen birkaç saatten çok daha fazla zaman alır. Teslimde kontrol edebileceğiniz ölçütler için saha betonu nasıl olmalı, doğru uygulama sırası için saha betonu nasıl dökülür yazılarımıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bu hatalardan sonra zemin kurtarılabilir mi?
Yüzeyle ilgili olanlar (tozuma, kılcal çatlak, zayıf yüzey) çoğu zaman silim ve yoğunlaştırmayla iyileştirilebilir. Dolgu ve donatıyla ilgili hatalar ise daha kapsamlı onarım gerektirir.
Hangi hata en pahalıya gelir?
Dolgu sıkıştırmasındaki hata. Oturan bir zemin yüzeyden düzeltilemez; çoğu zaman o bölümün kırılıp yeniden dökülmesi gerekir.
